Uzmanlar, Turabi'nin Neden Tutuklandığını Yorumluyor

Seçim süresince devam eden ‘savaş molası’ndan sonra taraflar arasında gerginlik yeniden tırmanıyor.

Turabî’nin ailesi gözaltını, “ Ulusal Kongre Partisi’nin Darfur ve güney bölgesindeki başarısızlığını örtme çabası” olarak değerlendirirken, Müslüman Öğrenci Hareketi, Turabî’nin serbest bırakılmaması durumunda ‘Zulmedenler nasıl bir devrimle devrileceklerini günü gelince öğrenecekler’ mesajıyla gerekçesiz olarak değerlendirdiği gözaltına tepki gösterdi.

el Cezire'nin haberine göre Liderliğini Turabî’nin yaptığı Halk Kongresi Partisi ise, tutuklamalar ve cezalandırmalar ne kadar artsa da, başkanlarıyla belirledikleri ve üzerine sözleştikleri yoldan ayrılmayacaklarını açıkladı.

İktidar partisini ülkeyi harap etme, bölünme ve yok olma tehdidiyle karşı karşıya bırakmakla suçlayan Halk Kongresi, Darfur meselesinin son dönem meselelerinden olduğunu ancak Ulusal Parti’nin siyasetinin, can çekişen batılın son çırpınışları olduğunu söyledi.

Muhalefete Mesaj

Gözaltının gerçekleştiği günlerde, Ulusal Kongre Partisi’ne Adalet ve Eşitlik Hareketi’ni desteklediği ve hükümete karşı bazı eylemlerini organize ettiği yönünde suçlamalar yöneltiliyor. Ancak gözaltının hem genel olarak , hem de Darfur’da siyasi gerginliği artırması bekleniliyor.

Stratejik analizci Hac Hamd’e göre son gelişmeler, Ulusal Parti içinde farklı güçlerin ön safa çıkmasına neden olabilir. Hamd durumu ‘grupların ve güç merkezlerinin savaşı’ olarak okuyor.

“Sudan bir mayın tarlasında yürüyor. Aynı zamanda Darfur meselesi ve ülkede karar mekanizmalarının ötekinin görüşünü kabul etmemesinde kendini gösteren derin bir uçurum da var” diyen Hamd, “Turabî ve daha başka isimler serbest bırakılsa bile” Sudan’da durumun daha da kötüleşmesini olası görüyor.

Siyasi analizci Muhammed Musa ise, siyaseti bulandırmaya başlayan gerginliğin yanı sıra, Darfur’da katmerleşen krizin Turabî’nin tutuklanmasının ana nedenlerinden olabileceğini söylüyor ve ekliyor: “Gözaltı, bütün siyasetçilere gönderilen bir mesajdan ve ulusal güvenlik kanunun güncellenmesinden başka bir şey değil. Sudan’da durum başladığı noktaya dönebilir; çünkü mesaj bütün tarafları ilgilendiriyor.”

Siyaset uzmanı Babkir Ahmed Hasan’a göre, seçim süreci ve sonrasında meydana gelenler, ‘meseleyi kökünden halletme’ yönünde yeni bir eğilimin olduğuna işaret ediyor.

Hasan, güneyin Sudan’dan ayrılma yönelişinden sonra, hükümetin kuzey bölgelerde demir yumruk yönetimini sağlama alarak Darfur’a askeri müdahale gerçekleştirme ihtimalini uzak görmüyor. Bu ihtimale göre Turabî’nin gözaltına alınması, demir yumruğu güçlendirme çabalarının bir uzantısı.

Hükümetin ‘milli güvenliği tehdit ettiğini’ düşündüğü bütün hareketlere kararlı ve sert karşılık vereceğini tahmin eden Hasan, hükümetin bu tavrının siyasi önderleri tutuklamaya kadar varabileceğini belirtiyor.

Öte yandan Sudan’da Turabî’nin gözaltına alınmasını resmi bir açıklama izlemedi. Basın ve Enformasyon Bakanı Zehâvî İbrahim Malik, güvenlik güçlerinin eline ulaşan bilgilerin sağlamasını yapmak için her hangi birini tutuklama hakkına sahip olduğunu söyledi.

Yaptığı basın açıklamasında Sudan’ın maslahat, güvenlik ve istikrarına zarar verebilecek eylemlerin önünde durmak gerektiğini söyleyen Zehâvî, yetki ve sorumluluk sınırlarının güvenlik kanunu tarafından çizildiğine işaret etti.

Önceden Ömer Beşir’i destekleyen Turabî, yönetim ve yetkiler üzerine çıkan anlaşmazlığın sonucunda 1999 yılında Beşir’den ayrılmış, kendi muhalefet partisini kurmuştu. Turabî geçtiğimiz yıllarda defalarca gözaltına alındı.