Uluslararası Mahkeme Krizinde Lübnanlı Taraflar Ne Düşünüyor?

Lübnan Başbakanı Necib Mikati’nin 30 Kasım’da düzenlenecek bakanlar kurulun toplantısından Uluslararası Mahkeme’nin finansına ilişkin olumlu bir kararın çıkmaması halinde “istifa” kartını kullanacağı tehdidinde bulunması üzerine Lübnan’da sular yeniden ısındı.

Ulusal Özgürlük Hareketi bakanlarının dün akşam düzenlenmesi beklenen bakanlar kurulu toplantısına katılmaması üzerine kabine, salt çoğunluğunun sağlanmamasından ötürü toplanamadı. Bu gelişme üzerine hükümetteki taraflar, krizin büyümeden çözüme kavuşturulması için gece boyunca çaba sarfetti.

El Ahbar Gazetesi’nin haberine göre çabalar henüz sonuç vermedi. Böylece hükümetin, 30 Kasım’dan önce de düşmesi gündeme geldi. Fakat hükümeti düşürecek adım, daha önceden beklendiği gibi Necib Mikati’den değil Ulusal Özgürlük Hareketi’nden geldi.

Ulusal Özgürlük Hareketi: Hükümetten Çekiliriz!

Mikati’nin istifa tehdidine Ulusal Özgürlük Hareketi, misliyle yanıt verdi. Mikati’nin uslubuna dikkat çeken Ulusal Özgürlük Hareketi, hükümetten çekilebileceği uyarısında bulundu. Ulusal Özgürlük Hareketi’nin eski bakanlarından Selim Aun, Mikati’nin uslubunu koruması halinde harekete bağlı bakanların hükümetten çekilebileceği uyarısında bulundu.

Ulusal Özgürlük Hareketi’nin kabinedeki bakanlarından Gibran Basil ise Aun başkanlığında bugün Rabiye’de yapılan toplantı sonrasında yaptığı basın açıklamasında “Biz şuanda hükümette kalıp kalmayacağımız ciddi bir şekilde düşünmekteyiz. Bizim esas hedefimiz, hükümeti düşürmek değil hükümetin çalışma şeklini düzeltmektir. Halkı ilgilendiren daha önemli konular varken Uluslar arası Mahkeme’nin finansı konusunda neden takılıp kalıyoruz?” diye sordu.

Ulusal Özgürlük Hareketi lideri Mişel Aun, dün akşam partisinin düzenlediği bir gecede yaptığı konuşmasında Uluslararası Mahkeme’nin Lübnan anayasasına aykırı bir şekilde düzenlendiğini belirterek “Mahkeme’yi ve finansını reddettik ve reddedeceğiz. Bir kere değil bin kere de karşımıza çıksa yine reddeceğiz” dedi.

Ulusal Özgürlük Hareketi’nin hükümetteki bakanlarından Şarbil Nahhas, Lübnan’ın Sesi Radyosu’na 25 Kasım’da yaptığı açıklamasında, hükümetin mahkeme için değil Lübnanlılar için kurulduğunu belirterek “Ulusal Mahkeme’ye bakışımız, ilkeseldir, anayasayla alakalıdır. Bu mahkeme, anayasaya uygun değildir. Şuana kadar aldığı kararlar, siyasallaştığının göstergesidir” demişti.

Ulusal Özgürlük Hareketi’nin 30 Kasım Çarşamba günü düzenlenecek bakanlar kuruluna katılıp katılmayacağı henüz belli değil. Hareket, Uluslararası Mahkeme’nin finansı kararının alınacağı bakanlar kuruluna katılıp katışmayacağını, toplantıdan saatler önce açıklayacağını duyurdu.

Hizbullah Sessiz… Nebih Berri Rahatsız…

Mikati’nin istifa kartını kullanmasından rahatsız olan sadece Ulusal Özgürlük Hareketi değil. Dün öğleden sonra Mikati’yle görüşen Meclis Başkanı Nebih Berri de Mikati’nin istifa kartını kullanma şeklinden duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Berri, krizin çözümünün, istifa olmadığını, Mikati’ye iletti.

Hizbullah ise gelişmeler karşısında sessizliğini koruyor. Mikati’nin istifa tehdidine karşı olumlu ya da olumsuz bir açıklama yapmayan Hizbullah liderliğinin, Ulusal Özgürlük Hareketi’nin boykot kararından haberdar olup olmadığı da bilinmiyor.

El Liva Gazetesi kaynakları ise son iki gündür yapılan görüşmelere dikkat çekerek, bakanlar kurulunun boykot edilmesinden Hizbullah’ın haberdar olduğunu yazdı. El Cumhuriye Gazetesi’ne konuşan Turizm Bakanı Fadi Abboud ise Ulusal Özgürlük Hareketi’ne bağlı bakanların dün akşamki kabine toplantısını boykot kararının Hizbullah’la koordinasyon içerisinde alındığı haberlerini yalanladı.

Şarkul Avsat Gazetesi’ne konuşan Hizbullah kaynakları ise “Biz, ilkesel olarak bu mahkemenin finansına karşı çıkmaktayız. Eğer Mikati, istifa etmek istiyorsa, problem yok. İstifa edebilir. İstifa ederse olması gerekenler masaya yatırılır ve karar verilir” dedi.

Canpolat’ın Hükümet Boşluğu Endişesi

Lübnan’daki koalisyon hükümetinin bir diğer ayağını oluşturan Velid Canpolat liderliğindeki İlerici Sosyalist Partisi de gelişmelerden rahatsız. Ülke dışında olan Canpolat, kendisiyle telefonla görüşenlere, Lübnan’da hükümet boşluğunun yaşanmasından duyduğu endişeyi dile getirdi. Canpolat, ülkede ulusal uzlaşının temini için Lübnan’a dönmesinden sonra Hizbullah liderliğiyle görüşeceğini açıkladı.

İlerici Sosyalist Partisi, Uluslararası Mahkeme’nin finansına “evet” diyen hareketler arasında yer alıyor. İlerici Sosyalist Partisi’n e göre bu karardan geri adım atılamaz. Kuveyt’te yayınlanan el Enbaa Gazetesi’ne konuşan İlerici Sosyalist Partisi kaynakları, bakanlar kurulundan finansa “evet” kararı çıkmaması halinde dosyanın Lübnan Meclisi’ne taşınacağını söyledi.

Gazetenin haberine göre İlerici Sosyalist Partisi, Uluslararası Mahkeme’nin finansına ilişkin görüşleri şöyle: “Öncelikle böyle bir kararı almak kolay değil. İstifa ederek Lübnan’ı yeni bir karanlık tünele sokmaktır. Çözümü kolay olmayan tehlikeli yansımaları olacaktır. İstifa ile doğacak olan kriz, halkın çıkarına olmadığı gibi ülkedeki istikrarı da bozar. Lübnanlı tüm taraflar, uluslar arası mahkemenin finansına 2006 yılında düzenlenen diyalog masasında olumlu karar verdi. Uluslar arası toplumun olumsuz tepkilerinden sakınmak için finansa devam edilmelidir. Finansa karşı çıkanlar, hesaplarını yeniden gözden geçirmeli, Lübnan’ı her türlü çıkarın üstünde tutmalıdır” dedi.

Diğer yandan Velid Canpolat liderliğindeki İlerici Sosyalist Partisi’nde, Uluslararası Mahkeme’nin finansı için karar çıkmaması halinde, bakanların hükümetten çekileceği yönündeki haberler gerçeği yansıtmıyor. Çünkü İlerici Sosyalist Partisi’ne göre hükümetin olduğu bir Lübnan, hükümetsiz bir Lübnan’dan çok çok iyi.

Hükümettin bir diğer ayağa Marada Hareketi lideri Süleyman Faranciye ise hem Mikati’nin istifa tehdidine hem de Ulusal Özgürlük Hareketi’nin bakanlar kurulu toplantısını boykot etmesine tepki gösterdiğini söyledi

Mikati, İçeriden ve Dışarıdan Baskı Altında

Sefir Gazetesi’nin haberine göre Necib Mikati, özellikle de Libya için düzenlenen Paris Konferansı ve Amerika’da düzenlenen BM toplantısına katıldığı zamandan sonra, Uluslar arası Mahkeme’nin finansının kabul edilmesi için baskılara maruz kaldı. Özellikle de Fransa ve İngiltere, mahkemenin finansının kabul edilmemesi halinde, Lübnan’ın yaptırımlara maruz kalacağı mesajını, Mikati’ye iletti.

Mikati’ye baskılar sadece dışarıdan gelmiyor. Aynı zamanda içeriden özellikle de Saad Hariri liderliğindeki Mustakbel Partisi’nden geliyor. Müstakbel partililer, Sünni sokakları Mikati’ye karşı provoke ediyor, Sünnilerin yaşadığı bölgelerde Mikati’nin “hain” olduğu mesajını yaymaya çalışıyor.

Krize Çözüm Formülü

Lübnan’da yaşanan krizin derinliğine rağmen çözüm formülleri yok değil. Bölgede yaşanan gelişmeler, hükümetteki farklı tarafları, çözüm formüllerini düşünmeye sevkediyor. Hizbullah ve müttefikleri, özellikle de bölgede yaşanan gelişmelerden ötürü hükümetin devam etmesini istiyor.

Buna ilave olarak Hizbullah ve müttefikleri özellikle de seçim kanunu değiştirmek ve böylece seçimlere gitmek istiyor. Seçim kanunu değiştirmeden seçimlere gitmesi halinde, Haziran 2009’da olduğu gibi 14 Mart Cephesi’nden çok fazla oy almasına rağmen 14 Mart Cephesi’nden daha az milletvekili çıkaracağının bilincinde olan Hizbullah ve müttefikleri, seçim kanununda nisbi çoğunluk sistemine geçilmesinde ısrar ediyor.

Hükümetin düşmemesi ve krizin hiç kimseyi zor duruma düşürmeden tatlıya bağlanması için, mahkemenin finansına “evet” kararının çıkması gerekiyor. Lübnan kulislerinden sızan bilgilere göre kabineden finansa “evet” kararı çıkması için üç bakanın, “evet” oyu kullanması planlanıyor.

İlerici Sosyalist Partisi, Mikati ve Cumhurbaşkanı Mişel Süleyman tarafından belirlenen 12 bakana ilave olarak Panos Manjenian, Freij Sabounjian ve Nicolas Fattoush’un da “evet” oyu kullanması bekleniyor. Buna ilave olarak Arap Adalet Bakanları toplantısı için Mısır’a gidecek olan Shakib Qortbawi ve Emelli bakanlardan Ali Hasan Khalil, daha önceden planlanan bir toplantı için İran’da olacağı için 30 Kasım’daki bakanlar kuruluna katılmaması bekleniyor.

Böylece, Hizbullah, Emel ve Ulusal Özgürlük Hareketi, mahkemeye karşı ilkesel duruşlarını korumuş ve aynı zamanda başbakan Mikati’yi de maruz kaldığı baskılardan kurtarmış olacaklar.