Suriye Dışişleri Bakanı Velid Muallim ile Röportaj...

SPIEGEL ONLINE: Sayın Bakan, Amerika’da yapılan son seçimlerin sonuçları ile ilgili ne düşünüyorsunuz?

MUALLİM: Amerikan seçimlerinin sonuçlarından ötürü mutluyum ve yeni seçilen başkan Barack Obama’ya tebriklerimi sunuyorum. Ben, Obama’nın var olan rüyamızın gerçekleşmesi noktasında yardımcı olacağını ümit ediyorum: Ortadoğu’nun barışı, istikrarı ve refahı… Bunun başarılabilmesi için, Amerika’nın merkezi bir rolü olduğunu kabul etmekten başka bir yol yok…

SPIEGEL ONLINE: Suriye, Irak’ın, İsrail’in, Filistin topraklarının komşusu durumunda ve İran’ın en iyi müttefiki… Siz, Obama’nın ilk iş olarak Ortadoğu’daki hangi çatışma ortamını sona erdirmesini istersiniz?

MUALLİM: İlk olarak Arap-İsrail çatışmasının sona erdirilmesini isterim; çünkü bu, diğer tüm çatışma ortamlarını tetiklemekte ve şiddetlendirmektedir. Şimdi, gerçekten, Suriye, Lübnan, İsrail ve Filistin arasında kapsamlı bir barışı sağlamanın tam zamanı…

SPIEGEL ONLINE: Obama, bunu tek başına yapabilecek durumda mı? Suriye Obama’ya neyi önerir?

MUALLİM: Biz, itidal ve diyalog için hazırız.

SPIEGEL ONLINE: Eğer siz nükleer silah sahibi İran’a tamamen karşı olduğunuzu açıklarsanız, Obama, büyük bir olasılıkla daha mutlu olacaktır…

MUALLİM: Ben de “kitle imha silahsız bir Ortadoğu”yu destekliyorum. İsrail nükleer silahlara sahip…

SPIEGEL ONLINE: … Fakat siz özellikle İran ile yakın ilişkiye sahipsiniz. Siz nasıl dünyanın genelinin ve gelecek Amerikan yönetiminin İran’ın nükleer programı ile ilgili endişeleri ile ters düşmek istersiniz?

MUALLİM: İranlılar, programlarının barışçıl amaçlı olduğu ve nükleer enerjiye ihtiyaç duydukları hususunda bizi temin ettiler. Biz onlara güveniyoruz.

SPIEGEL ONLINE: Siz, Obama’nın seçilmesi ile ilgili İran liderinin neler hissettiği konusunda herhangi bir ilk izlenime sahip misiniz?

MUALLİM: Biz, arkadaşlarımızla bunu doğrudan konuşmadık; fakat ben, onların Amerika’daki bu değişimin ne anlama geldiğini ve bunu nasıl ele alacaklarını çok iyi anladıklarını düşünüyorum. Ben bu seçimin sonuçlarının diyalogu geliştireceğine inanıyorum.

SPIEGEL ONLINE: Amerika, yeni bir lidere sahip olacak tek ülke değil. İsrail de aynı şekilde yeni seçimlerle karşı karşıya bulunuyor. Eğer Benjamin Netanyahu tekrar başbakan olursa, siz onunla barış anlaşmasına varabileceğinizi hayal edebiliyor musunuz?

MUALLİM: Eğer, o (Birleşmiş Milletler) Güvenlik Konseyi kararlarına ve “Barış İçin Toprak(Land For Peace)”a dayanırsa, biz herhangi bir İsrail başbakanı ile anlaşma imzalarız.

SPIEGEL ONLINE: Siz, şu anda Türkiye’de İsrail ile dolaylı müzakereler gerçekleştiriyorsunuz. Bunlar, yeni Amerikan başkanının ofisine girişine kadar var olan 10 haftalık geçiş döneminde durdurulacak mı?

MUALLİM: Bu müzakereler, şu anda Türklerin elinde. Biz, onların söz verdikleri gibi bu müzakereleri tekrar gündeme getireceklerini ümit ediyoruz. İsrail, ülkedeki politik durumdan ötürü, Türklerden müzakerelere ara vermesini talep etti.

SPIEGEL ONLINE: Siz bu görüşmelerdeki ana direk noktasını ne olarak görüyorsunuz ve size göre manevra odası nerede bulunuyor?

MUALLİM: Ortada bir manevra odası yok. İsrail tarafından işgal edilen Golan Tepeleri, Suriye’nindir ve sınırları 4 Haziran 1967’deki sınırlara geri çekmek bizim hakkımızdır.

SPIEGEL ONLINE: Mülteciler konusu hakkında ne dersiniz?

MUALLİM: 194 No'lu kararda belirtildiği üzere, “geri dönüş hakkı”, 4 milyon Filistinlinin bir defada dönmesi anlamına gelmiyor. Onların hakları açıktır; fakat onlar karar vermelidirler.

SPIEGEL ONLINE: Bu, hala Şam’da muhafaza ettiğiniz Hamas liderlerinden kurtulma noktasında Suriye için tam zaman değil mi?

MUALLİM: Şam’daki Hamas liderleri mültecidir. Biz diğer dört milyon Filistinliye ev sahipliği yaptığımız gibi, onlara da ev sahipliği yapıyoruz. Hiç şüphesiz ki, onların hepsi kendi topraklarına geri dönmek için çabalıyorlar; fakat bunun gerçekleşebilmesi için, onların devletlerinin geri verilmesi gerekmektedir.

SPIEGEL ONLINE: Yeni Amerikan Başkanı, Suriye’nin Hizbullah’a olan desteğini keseceği herhangi bir girişimden son derece memnun olacaktır.

MUALLİM: Biz, şu anda Lübnan ile devlet olarak iyi ilişkiler geliştirmeye çalışıyoruz. Bu, bizim Hizbullah ile olan iyi ilişkimizi inkâr etmek demek değildir. Lübnan toprakları (İsrail tarafından) işgal edildiği müddetçe, Hizbullah meşru bir direniş hareketi olarak kalacaktır.

SPIEGEL ONLINE: Amerika’da geçen haftaki seçimde ortaya çıkan tablolar ve yakında İsrail’deki seçimde oluşacak tablolar, demokratik kararlardır. Suriye ne zaman demokratik bir ülke olacak? Suriye hükümeti demokratik bir oylama ile, ne zaman Amerika’daki gibi rutin bir şekilde değişecek?

MUALLİM: Allah, bize üç krizin ortasında olmayı verdi: Amerikalılarla Irak, Filistin-İsrail ve Lübnan… Bu, bize, bölgemizdeki meydan okumalara göre, ülkemizi tedricen reform sürecine sokmanın gerekliliğini yüklüyor.

SPIEGEL ONLINE: Suriye, Bağdat’ta ve Beyrut’ta elçilik açma planına sadık kalacak mı?

MUALLİM: Evet.

SPIEGEL ONLINE: Amerikan komandolarının, iki hafta önce Irak toprakları üzerinden Suriye hedeflerine hava saldırısı düzenlemelerine rağmen mi?

MUALLİM: Evet. Biz Irak’ın işgal altında olduğunu biliyoruz. Bizim egemenliğimizi ihlal edenler, Amerikan birlikleridir. Bizim, Iraklılarla olan iyi komşuluk ilişkilerimizin zarar görmeyeceğini ümit ediyorum.

SURİYE’NİN IRAK’IN YAŞADIĞI DENEYİMİ YAŞAMASINI İSTEMİYORUZ

SPIEGEL ONLINE: Amerikalı kaynaklar, Suriye’nin “komando operasyonu”nu daha önceden bildiğini söylüyorlar. Bu doğru mu?

MUALLİM: Bu Amerikalılar tarafından uydurulmuş bir hikâyedir. Bunu doğrulayacak hiçbir şey yoktur. Onlar “allak bullak”lardı ve Washington’dan gelen kendi açıklamaları gecikti. Ve sonradan medyaya bu hikâyeyi aktardılar. Bu, tamamen yanlıştır.

SPIEGEL ONLINE: Eğer bu yanlış ise, neden Suriye ordusu cevap vermedi? Siz, niçin kendi vatandaşlarınızı korumadınız?

MUALLİM: Açıkçası biz böyle bir saldırı beklemiyorduk. Biz, Suriye’nin sınırı daraltmak için yoğun çaba sarf ettiği böyle bir zamanda bu saldırının niçin (meydana geldiğini) anlamadık. Her şeye rağmen biz, Gürcistan değiliz. Durumu kızıştırmamak için akıllıca davranmaya çalışıyoruz.

SPIEGEL ONLINE: Eğer Suriye, Uluslar Arası Atom Enerjisi Ajansı(IAEA)’na, Suriye’de kontrol etmek istediği bütün tesislere girmesine izin verirse, bu, var olan durumu daha da geliştirecektir...

MUALLİM: Deir El-Zoor’un yakınlarındaki Suriye askeri noktasına saldırı düzenledikten yedi ay sonra, İsrail, Uluslar Arası Atom Enerjisi Ajansı’na gitti ve Suriye’nin nükleer reaktör inşa etme niyetinde olduğunu etti. Bu, tamamen yanlıştır. Biz, gözlemcilerin bu bölgeleri gezmelerine izin verdik. Burada üç gün geçirdiler; örnekler aldılar ve incelemeler yaptılar. Şunu size temin ederim ki, bu görevliler, reaktör kurmak için gerekli olan hiçbir madde(örneğin grafit) bulamadılar. Onlar, Suriye ile Ajans arasındaki mutabakat zaptını yerine getirmek için Şam’a geldiler ve biz onlara bir kez daha bu bölgeleri gezmeleri için izin verdik.

SPIEGEL ONLINE: Uluslar Arası Atom Enerjisi Ajansı, üç bölgeyi daha görmek istiyor…

MUALLİM: Biz, Suriye’nin Irak’ın yaşadıklarını tecrübe etmesini istemiyoruz. Siz, Irak’taki savaştan önce ortaya atılan büyük Amerikan yalanlarını hatırlarsınız. Onlar, şimdi bu bölgeyi görmek istiyorlar; sonradan diğer üç bölgeyi görmek isterler; daha sonra belki de dördüncüsünü… Biz bunu tekrar etmeye hazır değiliz. Bu, bizim ulusal güvenliğimize zarar verir.

SPIEGEL ONLINE: Irak’taki trajedinin bir parçası da, Saddam Hüseyin’in var olan şüphelerin bir kısmını temizleyememesiydi.

MUALLİM: Biz, nükleer herhangi bir niyetimiz olmadığı ve herhangi bir nükleer askeri kapasite kurma amacımız olmadığı noktasında dünyayı temin ederiz. Bu, müthiş bir maliyet gerektiriyor ve son derece yararsız --dünyada nükleer silah kullanma cesaretinde bulunan tek ülke Amerika

SPIEGEL ONLINE: Siz, Washington’daki nöbet değişiminin daha büyük fırsatlar doğuracağını düşünüyor musunuz?

MUALLİM: Biz, daima Amerikalılarla diyaloga hazırız. Sadece altı hafta önce, ben Amerikan Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ile New York’ta bir araya geldim. Bu görüşme, son derece olumlu geçti ve bunun devamını getirme noktasında anlaştık. Fakat, bu yönetimin bazı bireyleri, bu durumdan rahatsız oldular ve görüşmeleri bloke etme yoluna gittiler -Suriye topraklarına hava saldırısı ile…

SPIEGEL ONLINE: Siz, süresi dolmak üzere olan bu yönetimin bir kez daha böyle bir saldırı girişiminde bulunabileceğini düşünüyor musunuz?

MUALLİM: Bush Yönetimi ile, bütün olasılıklar açıktır. Fakat, bu yönetim, yeni gelecek hükümet için olumlu bir çizgide yol oluşturma gibi ahlaki bir göreve sahiptir. Ve, Avrupa Birliği, Ortadoğu’daki istikrarı teşvik etme ve yeni gelecek hükümeti, Amerika, Avrupa ve bölgesel güçler arasında işbirliği oluşturmaya olan ihtiyaç ile ilgili bilgilendirme konularında iki kat sorumluluğa sahiptir.

SPIEGEL ONLINE: Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, Suriye ile diyalog geliştirmek istediklerini dile getirdi…

MUALLİM: Biz, Bakan Steinmeir’e takdirlerimizi sunuyoruz; çünkü kendisi, Suriye ile görüşmelere başlayan ilk kişidir. Biz, konumlarımızda bazı boşluklar olduğunu kabul ederiz; fakat bu diyalogu devam ettirme noktasında kararlıyız.

SPIEGEL ONLINE: Bununla birlikte, Başbakan Merkel şüpheli…

MUALLİM: Kendisinin niçin şüpheli olduğunu bilmiyorum. Eğer nedenini bilirsem, kendisinin endişeleri ile ilgili hitapta bulunurum.

SPIEGEL ONLINE: Merkel, Suriye’yi defalarca Lübnan’daki pozisyonundan dolayı eleştiriye tabi tuttu.

MUALLİM: Suriye’nin desteklediği Doha Anlaşmasından sonra, Lübnan’da yeni bir ulusal hükümet oluşturduktan ve yeni bir devlet başkanı seçtikten sonra, bizim Lübnan ile diplomatik ilişkiler kurma kararımızdan sonra –tüm bunlardan sonra, ben Sayın Merker’in, Suriye ile ilişkilere kapılarını açarak, Lübnan için daha iyi hizmet edeceğini düşünüyorum.

SPIEGEL ONLINE: En iyi senaryo olarak, bir dahaki Amerikan seçimlerine kadar geçecek olan dört yıl boyunca Ortadoğu’yu nasıl görüyorsunuz?

MUALLİM: Bu, Amerika’nın Ortadoğu ile ilgili yeni vizyonuna -bu siyah beyaz gibi bir durum olmaz- ve İsrail’in kapsamlı bir barış anlaşmasına varmak için ortaya koyacağı politik iradeye bağlıdır. Bu, aynı zamanda, bölgesel güçlerin buna göre davranıp davranmayacağına da bağlıdır.

SPIEGEL ONLINE: Görev süresi dolmak üzere olan Bush Yönetimi’ne son bir şey söylemek ister misiniz?

MUALLİM: Bay Bay…

• Bernhard Zand tarafından yapılan bu röportaj, İsmail Duman tarafından İsra Haber için tercüme edilmiştir.