Lübnan'da Taraflar ve Ulusal Birlik Hükümeti

Dün akşam yapılan toplantıya Lübnan muhalefetin üst düzey isimleri katıldı. Toplantıda Hizbullah Gelen Sekreteri Seyyid Hasan Nasrallah, Emel Hareketi lideri Nebih Berri, Ulusal Özgürlük Hareketi lideri Mişel Aun, Lübnan Marada Partisi Başkanı Süleyman Faranciye'nin yanı sıra Nasrallah'ın danışmanı Hac Ali Hasan Halil, Aun'un danışmanı Gibran Basil ve Berri'nin danışmanı Hüseyin Halil de katıldı.

Toplantı sonrasında yapılan açıklamada, daha önceden üzerinde ittifaka varılan esaslara göre Hariri hükümetine "evet" denildiğin belirtildi. Ulusal birlik hükümetinin, önümüzdeki günlerde kurulması bekleniyor.

Sefir gazetesinin haberine göre Aun, bakanlarının isimlerini belirlemek için 24 saat süre istedi. Bundan sonra Aun ile Hariri bir araya gelerek hükümetin kurulacağını resmen ilan edecek.

Bilindiği üzere 7 Haziran'da yapılan genel seçimler sonrasında Cumhurbaşkanı Mişel Süleyman, Meclis'te çoğunluğu elinde bulunduran Müstakbel Partisi başkanı Saad Hariri'yi hükümeti kurmakla görevlendirmişti.

Emel lideri Berri'nin hükümetin Pazartesi gününe kadar ilan edileceğini ilan ettiği öğrenildi.

Muhtemel Bakanlar ve Bakanlıklar

Cumhurbaşkanı, savunma ve içişleri bakanlığının yanı sıra üç devlet bakanlığını atayacak. İlyas el-Mur, Savunma Bakanı; Ziyad Barud, İçişleri Bakanı, Adnan Kassar, Adnan Seyyid de devlet bakanı olacak. 5. Devlet bakanı ise katolik ya da ortadokslardan olacağı öğrenildi.

8 Mart İttifakı 10 bakanı tayin edecek. Bakanlardan 5 tanesi Hristiyan cepheye, 5 tanesi ise şiilere ait. Gibran Basil, Enerji Bakanı; Kamil Hori, Turizm Bakanı; Nedim Latif, İletişim Bakanı, Sebouh Hovnanian, Sanayi Bakanı; Yusuf Saade, Devlet Bakanı.

8 Mart İttifakı içerisindeki şii hareketlerden Emel 3, Hizbullah ise 2 bakanı belirleyecek. Hizbullah ve Emel’in muhtemel bakanları şunlar:

Hizbullah; Hüseyin Hac Hasan, Tarım Bakanı; Muhammed Funeyş, Yönetim Geliştirme Bakanlığı

Emel: Ali Şami, Cihad Murtaza ya da Mahmud Berri, Dışişleri Bakanı; Ali Abdullah, Devlet Bakanı; Muhammed Halife, Sağlık Bakanı

14 Mart İttifakı ise 15 bakanı belirleyecek. Müstakbel Partisi’nin bakanları şunlar: Hasan Mneimneh yada Rıdvan Seyyid, Eğitim Bakanı; Raya Hasan ya da Muhammed Şath, Maliye Bakanı; Saad Hariri, başbakan; Muhammed Safdi, Ekonomi Bakanı

Lübnan Güçleri de iki bakanla kabinede temsil edilecek: Boutros Harb, Adalet Bakanı; Imad Wakim, Sosyal İşler Bakanlığı

Hükümet, 5 Aydır Neden Kurulamadı?

Aradan geçen 5 aylık süreye reğmen hükümet kurulamadı. 8 Mart ve 14 Mart ittifakı arasında ulusal birlik hükümetinin kurulması için yapılan görüşmelerde iki temel sorun vardı.

Birinci Kriz: Bakanlık Dağılımı

Bu sorunlardan birincisi, bakanlık sayısının dağılımıydı. Hizbullah'ın da içinde bulunduğu 8 Mart ittifakı, 2008 yılında yapılan Doha anlaşmasına uygun olarak 30 bakandan oluşan kabinede, 11 bakanla temsil edilmek istedi. 8 Mart ittifakı bununla, hükümet içerisinde etkin olmayı istemişti. 14 Mart ittifakı ise buna şiddetle karşı çıktı.

Bu krize çözüm, 14 Mart İttifakı'ndan geldi. 14 Mart İttifakı, 8 Martçıların istediği 11. bakanın, cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek bakanlar listesine konulmasını önerdi. Şimdiye kadar sadece 4 bakanı belirleyen Cumhurbaşkanı Süleyman, 5. bakanı da 8 Mart'ın onayını alarka tayin edecek.

Böylece taraflar, 5 bakanı Cumhurbaşkanı, 10 bakanı 8 Mart ve 15 bakanı da 14 Mart ittifakının belirleyeceği formül üzerinde anlaşmaya vardı.

İkinci Kriz: Gibran Basil'in İletişim Bakanlığı

Hükümetin önündeki bu engelin aşılmasından sonra hangi bakanlığa kimin getirileceği tartışması başladı. Burada kilit bakanlıklar arasında yer alan İletişim bakanlığı, tüm görüşmeleri tıkadı ve yeni bir krizin doğmasına yol açtı.

8 Mart İttifakı, İletişim bakanlığı'nın Doha anlaşması sonrasında kurulan hükümette olduğu gibi kendisinde olmasını ve bakanın da yine Gibran Basil olmasını istedi.

14 Mart İttifakı ise buna karşı çıktı. Hariri, 8 Mart İttifakı'nın kabul etmeyeceğini bile bile Cumhurbaşkanı Süleyman'a kabinesini sundu. İletişim bakanlığının, İlerici Sosyalist Partisi'ne verildiği bu kabine Cumhurbaşkanı Süleyman'dan da kabul görmedi.

Cumhurbaşkanı Süleyman, ikinci defa Hariri'yi hükümeti kurmakla görevlendirdi. İkinci görevlendirme sonrasında yapılan görüşmeler ağırlıklı olarak Hariri ve Aun arasında geçti. Görüşmelerde temel konu, İletişim Bakanlığı ve Gibran Basil'in bakanlığıydı.

Lübnan kaynaklarının bildirdiğine göre bu kriz de İletişim bakanlığının yine Aun'da kalması fakat bakanın Basil olmaması şartıyla aşıldı. Basil'e ise Enerji bakanlığı verildi.

Hükümeti Bekleyen Yeni Kriz

Lübnan kaynaklarına göre hükümetin kurulmasının önündeki engeller büyük ölçüde aşıldı. Fakat hükümeti bekleyen önemli sorunlar var. Bunlardan birisi de hükümet programında direnişin silahının nereye konulacağı.

14 Mart İttifakı'nın bazı liderleri, direnişin silahının meşru kabul edilmesinin mümkün olmadığını söylemişlerdi.

İsrail'in tehditlerine muhatap olan 14 Mart İttifakı'nın direnişin silahına karşı duruşundan ötürü ortaya çıkacak bu yeni krizin nasıl aşılacağı merakla bekleniyor.

Ulusal Birlik Hükümeti'nin Kurulmasında Etkili Olan İsim

Ulusal birlik hükümetinin kurulmasında etkili olan isim hiç şüphesiz ki İlerici Sosyalist Partisi lideri Velid Canpolat'tır. Bilindiği üzere Dürzi lider Canpolat, 14 Mart İttifakı içerisindeki ulusal birlik hükümeti karşıtlarına, muhalefetin dışarıda kalacağı bir hükümete asla katılmayacağını ilan etmişti.

Canpolat'ın bu çıkışı, 14 Mart İttifakı'nın tek başına hükümet kurmasını engelledi. Lübnan'ın Birliği Partisi Viam Vehhab, Canpolat'ın onayı olmaksızın Hariri'nin hükümet kuramayacağını belirterek “Velid Canpolat, sadece ulusal uzlaşı hükümetine katılacaktır. Hariri, Canpolat’sız bir hükümet kuramayacaktır. Çünkü hükümeti güvenoyu alacak desteği bulamayacaktır” sözleriyle Canpolat'ın ulusal birlik hükümetinin kurulmasındaki rolünü ortaya koymuştu.

Canpolat, Ağustos ayının ilk günlerinde yaptığı bir konuşmasında 14 Mart İttifakı'ndan ayrıldığını ve bağımsız olarak siyasete devam edeceğini açıklamıştı.