Halil Hayya Diyalogun Önündeki Engelleri İsra Haber'e Anlattı

İsra Haber Gazze temsilcisi Nureddin İslam, 11 Kasım’da Mısır’ın başkenti Kahire’de düzenlenecek Filistin diyaloguna katılacak Filistin İslami Direniş Hareketi Hamas heyeti içerisinde yer alan Milletvekili Halil Hayya ile Filistin diyalogu ve önündeki engelleri konuştu.

İsra Haber: Sayın Hayya, Mısır tarafından sizlere sunulan diyalog taslağı ile başarılı sonuca ulaşacağına inanıyor musunuz?

Hayya: Mısır tarafından sunulan diyalog taslağı bazı düzenlemelere muhtaç. Bu şekliyle, Filistin diyalogu Filistin gerçekliğine uygun değildir. Mısır tarafından hazırlanan diyalog taslağı, Filistin’deki bir grubun diğerlerine karşı olan hesaplarına uygun olarak hazırlanmıştır. Tüm Filistinli gruplar tarafından kabul görmesi için bir takım düzenlemelerin yapılması zorunludur.

İsra Haber: Neden diyalog taslağında düzenleme yapma ihtiyacı hissettiniz?

Hayya: Çünkü diyalog taslağındaki bir kısım maddelerin Filistinliler arasındaki diyalog ile alakası yok iken bazı maddeler de diyalog için ön şartlar sunulmaktadır. Taslakta sadece diyalogla ilgili konular yer almalı ve diyalog için ön şart sunulmaması gerekmektedir.

İsra Haber: Diyalog haricinde olan konular nelerdir?

Hayya: Diyalog taslağında İsrail ile devam eden ateşkes ve müzakereler gibi, diyalog ile alakası olmayan konular vardır. Bu konuların Kahire’de yürütülen diyalog kapsamına alınması doğru değildir.

İsra Haber: Diyalog taslağın sakıncalı gördüğünüz noktalar nelerdir?

Hayya: Diyalog taslağında, Filistin halkının işgale karşı direniş hakkı görmezden geliniyor. Oysa Filistin halkının direniş hakkı din, gelenek ve uluslararası tüm kanunlar tarafından verilmiştir. Filistin halkının direniş hakkı insanidir. Biz, şartsız ve kayıtsız olarak Filistin halkının direniş hakkının olduğuna inanmaktayız.

İsra Haber: Diyalog taslağını olduğu gibi imzalayacak mısınız?

Hayya: Biz Hamas olarak, Mısır’ın diyalog taslağını değerlendirmemizden sonra kendilerine sunduğumuz mulahazalarımızda, diyalog taslağının imzalanması için değil üzerinde konuşulması için hazırlanmış olması gerektiğini söyledik. Mısır’ın diyalog taslağını olduğu gibi imzalamamız mümkün değildir. Üzerinde konuşulması gerekmektedir. Filistinli gruplardan bir çoğu da diyalog taslağını olduğu gibi imzalamayı kabul etmemektedir.

İsra Haber: Mısır’ın sizin taslak üzerinde sunduğunuz değerlendirmeleri kabul etmediği ileri sürüldü?

Hayya: Bu haberi şaşkınlıkla karşıladık. Mısır’ın Filistinli gruplara sunduğu diyalog taslağını Filistinli gruplara dayatması kabul edilemez.

İsra Haber: Mısır sizin önerilerinizi kabul etmezse, diyalog anlaşmasını imzalayacak mısınız?

Hayya: Hayır! İmzalamayacağız.

İsra Haber: Diyalogun başarıya ulaşmasında Hamas’ın rolü ne olacak? Gerçekten de diyalog istiyor musunuz?

Hayya: Biz gerçek diyalog istiyoruz. Sadece kameralar önünde gerçekleşen diyalogu değil. Hamas seneler boyunca Filistin sorununun çözümünde gerçek ortaklığı oluşturmak için tüm azmini ve gayretini ortaya koydu. Kahire’deki diyalogun da başarı ile neticelenmesi için çalışıyor. Bunun için gerekli havanın oluşması için Gazze’deki siyasi tutukluları serbest bıraktık.

İsra Haber: Gazze'deki adımınız, Batı Şeria'da karşılık bulamadı. Batı Şeria’da devam eden tutuklamaların, diyalogun önünde engel olduğunu düşünüyor musunuz?

Hayya: Evet, diyalog önündeki büyük bir engeldir. Mısırlı yetkililerle diyaloga başlamadan önce Batı Şeria’daki siyasi tutukluların durumunu masaya yatıracağız. Mısır’ın bu konuda sorumluluk üstlenmesi gerekmektedir.Çünkü Batı Şeria’da tutuklamaların devam etmesi, Filistin Yönetim Başkanı Mahmud Abbas’ın diyalog istemediği anlamına gelmektedir.

İsra Haber: Batı Şeria’daki Filistin güvenlik güçleri hakkında ne düşünüyorsunuz?

Hayya: Batı Şeria’da kendilerini Filistin güvenlik güçleri olarak adlandıranlar, Siyonist güvenlik güçlerinin ayrılmaz bir parçası haline geldiler. Batı Şeria’daki tutuklamaları yürüten bu güçler, sadece ve sadece siyonist işgalcilerin ve Amerikan'nın Hamas’ı tasfiye planlarını uygulamaktalar.

Halil Hayya Kimdir?

1960 yılında Gazze'de dünyaya gelen Halil Hayya evli ve 7 çocuk babası. 1983 yılında İslam Üniversitesi Usuli-d Din Fakültesinden mezun oldu. 1986 yılında Ürdün üniversitesinde yüksek lisansını; 1997 yılında da Sudan'daki Kur'an-ı Kerim ve İslami İlimler üniversitesinde sünnet ve hadis ilimlerinde doktorasını tamamladı. Gazze'deki İslam Üniversitesi Usuli-d din Fakültesinde dekanlık görevi yapan Halil Hayya İslami Direniş Hareketi'nin en eski liderlerinden olup, Gazze halkının 73.313 oyuyla milletvekili seçilmişti.

Şuan Filistin Alimler Birliği üyesi olan Halil Hayya, 1981 yılında üniversitedeyken öğrenci meclisi başkan yardımcılığı, 1986 yılında İslam üniversitesi işçi derneğinin başkan yardımcılığı ve 1988 yılında da başkanlık görevini yaptı. 2001 yılında İslam üniversitesi öğrenci işleri başkan yardımcılığı, 2003 yılında ise başkanlık görevini icra etti.

Hayya, 2008 yılının Şubat ayında İsrail'in düzenlediği şiddetli bombardıman sırasında oğlu Hamza'yı şehid vermişti. 2007 yılının Haziran ayında, Hayya'nın evine düzenlenen füze saldırısında El hayya ailesinden 8 Filistinliyi şehid etmiş, Halil Hayya saldırı sırasında evde bulunmadığı için saldırıdan kurtulmuştu.