Güney Sudan'dan İsrail'e "Elçilik" Müjdesi

Sudan’da iktidardaki Ulusal Kongre Partisi, Halk Kurtuluş Hareketi’nin sunduğu ve tartışmalı Abyei bölgesinin tamamıyla Güney Sudan’a bırakılması ve Ocak Ayı’nda Güney’in kaderini belirlemek için yapılacak olan referandumdan sonra sınırların ve güney ile kuzey arasındaki ilişkilerin belirlenmesi etrafında kapsamlı bir anlaşmaya varılarak bu konuda yapılacak olan ikinci referandumun iptali önerisini reddetti.

Öneriyi yapan Sudan Halk Kurtuluş Hareketi Genel Sekreteri Pagan Amum’du ve Abyei’de düzenlenen bir basın toplantısında başbakanlıktan yayınlanacak bir kararnameyle bu önerinin uygulamaya konması çağrısında bulundu. Bölgede yapılacak referandumun düzenlemelerinin geciktiğine işaret eden Amum, mevcut gelişmelerin Kuzey’le ilgili sorunları tek seferde çözecek kapsamlı bir anlaşmanın yapılmasını zorunlu kıldığını da sözlerine ekledi.

Buna yanıt olarak, iktidardaki Ulusal Kongre Partisi liderlerinden Dardiri Muhammet Ahmet, Amum’un bu önerisini reddetti. Partisinin Abyei ile ilgili önerisini yineleyerek yapılacak referandum sonucunda Sudan bütün olarak kalsa ya da Güney ayrılsa da Abyei’nin Sudan’ın kuzeyi ve güneyi arasında iki tarafı birleştirici bir bölge yapılmasını talep etti.

Diğer taraftan Güney Sudan Referandum Dairesi Başkanı Muhammet İbrahim Halil, referandum hazırlıklarında Daire’nin birçok engelle karşı karşıya kaldığını, bunların başında da zaman darlığı ve gerekli fonun karşılanmaması geldiğini belirtti.

Sudan Devlet Başkanı yardımcısı ve güney Sudan Hükümet Başkanı Salva Kir Mayardit’le yaptığı görüşmenin akabinde konuşan Halil, Salva Kir’in bu engelleri aşmak noktasında kendisine yardım sözü verdiğine değindi.

Kir ise bugün yaptığı konuşmasında Güney Sudan’ın bağımsızlığını elde etmesi halinde, İsrail’le diplomatik ilişkiler kuracaklarını, Güney Sudan’ın başkenti Juba’da İsrail elçiliğinin açılacağını söyledi. Kir “İsrail Devleti, sadece Filistinlilerin düşmanıdır. Güney Sudanlıların düşmanı değildir” dedi.

Savunma Konseyi

Bu arada Sudan Ordusu ve Halk Kurtuluş Hareketi’ne bağlı Halk Ordusu’ndan müteşekkil Savunma Konseyi, Kuzey ve Güney’deki son gelişmeleri ve iki ordu arasında Kuzey-Güney sınırına askeri birliklerin yerleştirildiği yönündeki karşılıklı suçlamaları görüşmek üzere Hartum’da bir oturum düzenledi.

Konsey, Ulusal Kongre Partisi ile Halk Kurtuluş Hareketi’nin 1956 sınırlarını aşmak için askeri birliklerini hareket ettirdiği yönünde birbirlerine yönelttikleri suçlamaları araştırmak üzere her partiden 6 üyenin katılımıyla bir komisyon meydana getirilmesini karar bağladı.

Düzenlediği basın toplantısında konuşan Konsey Sözcüsü Melak Aller, toplantıda alınan karar çerçevesinde oluşturulacak komisyonun saha çalışması yapacağını, her iki tarafa bağlı güçlerin kontrol edilerek Barış Anlaşması’na ne derece bağlı olduklarının tespit edileceğini belirtti.

İki tarafın Konsey içerisindeki temsilcileri, referandum sonrası yapılacak düzenlemelerin yanı sıra Ortak Güvenlik Düzenlemeleri’nin belirlenmesi için ortak bir belge imzaladılar. Belge, Güneylilerin referandumda ayrılma yerine birleşmeyi seçmeleri halinde referandum sonrası Ulusal Silahlı Kuvvetlerin yeniden yapılandırılmasını da içeriyor.

Komisyon’da yer alan Halk Kurtuluş Hareketi Temsilcisi Daniel Cody, “Her iki taraf da eski anlaşmazlıklara bir son vermeyi başardı” dedi.

Ulusal Kongre Temsilcisi Ali Hamid ise “Belge, Ulusal Silahlı Kuvvetlerin tüm dünyaca kabul gören bilimsel temeller üzerine yapılandırılmasını içeriyor” şeklinde konuştu.

Birçok sivil toplum kuruluşu ile akademisyenler, aydınlar ve sanatçılardan oluşan birçok aktivist vatandaşlık hakkı ve halkların bütünlüğü için girişimde bulunarak Merkezi Hükümet ve Güney Yönetimi’nden Sudan’ın kuzeyinde ikamet eden Güneylilere ve Güney’de ikamet eden Kuzeylilere çifte vatandaşlık hakkı verilmesini talep ettiler.

Aktivistler düzenledikleri basın toplantısında tüm Sudan vatandaşlarının oturum, seyahat, istihdam ve mülkiyet haklarının teminat altına alınması çağrısında bulunarak bu hakların referandum öncesi tahakkuk ettirilmesi üzerinde ısrarla durdular.

İktidarın iki ortağına seslenerek Kuzey’deki Güneyli vatandaşın ve Güney’deki Kuzeyli vatandaşın can ve mal güvenliğini garanti altına alacak tarzda açıklamalarda bulunmalarını talep ettiler. Vatandaşlar arasında kargaşa ve panik havası estiren söylentilerin çıkarılmaması noktasında uyarıda bulundular.

Güneyliler 9 Ocak’ta yapılacak referandumda ya ayrılmayı ya da Birleşik Sudan olarak kalmayı seçecekler. Yapılacak olan bu referandum 20 yılı aşkın bir süre devam eden iç savaşı 2005 yılında nihayete erdiren Kapsamlı Barış Anlaşması’nın da temel taşı kabul ediliyor.