Türkiye'nin Savaş Senaryoları

Türk yetkililer Beşşar Esed yönetimini düşürmek için keyfi senaryolarla yaşıyorlar. İçinde Türkiye'nin de olacağı Suriye'ye karşı askeri dış müdahalenin olanaksızlığının gölgesinde Ankara hala muhtemel tehlike uyarılarına rağmen askeri dış müdahalenin formülleri için arayışta.

Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, dün yeniden Suriye yönetimini eleştirdi. Dış Ekonomi İlişkiler Kurulu Konferansında konuşan Erdoğan şunları söyledi; "Suriye, gerek Türkiye'ye gerek Arap Birliği’ne gerekse tüm dünyaya karşı verdiği sözleri yerine getirmedi. Reformu uygulama noktasında tereddütlü ve aldatıcı davrandı. Muhalefete karşı insani olmayan prosedür ve yöntemler kullandılar. Kan akıtarak halkı ezdiler.”

Ankara'nın Suriye krizine karşı askeri müdahalenin gerekliliğini vurgulamasının ardına arık "Eğer olmazsa " ifadelerini ekliyor. Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nda ismi açıklanmayan bir üste yetkili geçtiğimiz Cuma günü bazı Türk gazetecilerle buluşarak Suriye'deki gelişmeler karşısında Türkiye'nin duruşu ve Şam'a karşı açılacak olası bir savaşın senaryoları hakkında bilgi verdi.

Yetkili önce Suriye yönetimini eski bir binaya benzeterek kendi kendine düşeceğini söyledi. Yetkili; "Yönetim kendi kendini düzeltemiyor. Bu bina ne kadar çabuk yıkılırsa bizim için o kadar iyi olur. Ama bu kolay olmayacaktır. Türkiye’yi ciddi anlamda zorluklar bekliyor

Beşşar Esed babası Hafız'dan çok daha fazla mezhepsel bir siyaset izliyor. Suriye'nin %12’sini oluşturan Hıristiyanlar, Esed'in destekçilerinden. Kürtler ise başta çekimser kaldılar. Ama görünen o ki yavaş yavaş muhalefet tarafına doğru yakalaşıyorlar.

Bölgedeki tüm diktatörlüklerin sona ermesi Türkiye'nin maslahatıdır. Demokrasinin sağladığı istikrar ortamını diktatörlükler sağlayamaz. Türkiye, ilkesel olarak yalnız başına yada dış güçlerle beraber herhangi bir askeri müdahaleye katılmaya sıcak bakmıyor. Ama buna rağmen askeri müdahale ve sınırda tampon bölge oluşturulması yine de uzak bir ihtimal değil. Bu ihtimaller ne kadar zayıf olsa da bazı şartların oluşması durumunda askeri müdahale tercihini alabiliriz.

Eğer Türkiye, sınırına doğru toplu göç dalgaları gerçekleşirse Türk askerleri Suriye topraklarına girecek ve tampon bölge oluşturacak. Türkiye bu göçmenlerin ihtiyaçlarını 1991 yılında olduğu gibi kendi topraklarında değil, Suriye topraklarında karşılayacak. 1991 yılında Saddam Hüseyin'den kaçan sığınmacıları Türkiye, kendi topraklarına kabul etmişti.

İkincisi ise daha büyük ve kapsamlı bir askeri müdahale gerektiren bir durumdur. Mesela Şam ve Halep gibi şehirlerde katliam gerçekleştirildiği durumda -Libya'da Kaddafi'nin Bingazi'ye girmekle tehdit etmesiyle gerçekleşen gelişmeler gibi- Güvenlik Konseyi karar alır ve Türkiye o zaman dış müdahaleye iştirak edebilir.

Biz her iki senaryoya uygun planlarımızı hazırladık. Ankara bu süreçte Suriye’ye üst ve orta tabakayı etkileyecek ekonomik yaptırımlar uygulayacak.

İran ise Suriye'deki olaylara mezhepsel yaklaşımıyla yanılmaktadır. Türkiye, Suriye'deki gelişmelere ne Sünni mezhebine dayalı bakış açısıyla ne de Türkiye-İsrail ilişkilerini baz alarak yaklaşmaktadır.”

Toplantıya katılanlardan bazıları bu toplantıyla alakalı olarak "yeni bir şeylerin olmadığı" değerlendirmesinde bulundu. Türkiye iki ülke arasında yeni gerilimlere sebep olacak ek adımlar atmak istemiyor.

Diğer yandan Milliyet Gazetesi yazarı Fikret Bila yazısında Türkiye'nin Suriye'ye müdahale bulunmasının sebeplerini sorgulayarak; "Türkiye'nin "durumdan vazife çıkartıp" tek başına Suriye'ye askeri müdahalede bulunması ileride çok büyük sorunlara yol açabilir" diyor. Bölgedeki gelişmelerin Türkiye'ye de sıçrayacağını belirtti.

Bila, yazısında şunları söyledi:

Türkiye'nin Suriye'ye girmesi ilk kez tartışılmıyor...

1998'de de Türkiye, Suriye'ye girmek üzereydi...

Sınırda askeri yığınak yapıldı ve Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından Şam yönetimi ciddi biçimde uyarıldı. Keza dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı Atilla Ateş de Hatay Reyhanlı'da yüzünü Suriye'ye dönerek, aynı uyarıyı yaptı.

- Eğer Abdullah Öcalan'ı teslim etmez ve PKK'ya desteği kesmezseniz Türkiye, Suriye'ye girmeye kararlıdır.

Bu resmen bir savaş ilanı tehdidiydi ve sonuç verdi.

O dönemde Türkiye'nin, kabul edilebilir bir gerekçesi vardı.

Bugün ise aynı koşullar yok...

Buna karşın bir kısım Batı ülkeleri arkadan iterken, Suriye'deki Müslüman Kardeşler de davet çıkarıyor.

Müslüman Kardeşler'in lideri, "Girecekse Türkiye girsin, Suriyeliler bundan memnuniyet duyar" diyerek Ankara'yı davet ediyor.

Suriye iç savaşa doğru sürüklenen bir barut fıçısı gibi. Mezhep ve etnik grup çatışmalarının başlaması ve yayılması an meselesi...

Suriye'de istikrar ve asayiş sorunu ise sadece Türkiye'nin sorunu değil.

Türkiye'nin "durumdan vazife çıkartıp" tek başına Suriye'ye askeri müdahalede bulunması ileride çok büyük sorunlara yol açabilir. Böyle bir hareket sadece Suriye'yi değil İran'ı da cepheden karşıya almak anlamına gelir. Bundan da sadece İsrail memnun olur.

Türkiye, en uzun kara sınırına ve akrabalık ilişkilerine sahip Suriye'ye karşı sadece "insani boyut"ta durmalıdır. Birleşmiş Milletler kararları çerçevesinde insani yardım amacı dışında başkaca bir amaçla Suriye'ye girmesi düşünülmemelidir...

Aksi halde sonunun nereye varacağı belli olmayan bir bataklığa girmiş olur ki, bu sürecin Türkiye'nin aleyhine gelişmesi için çok çaba harcanacağı muhakkaktır.

Bugün Suriye'nin kapısına dayananların bu ülkeyle ve İran'la işleri biterse, bir gün, benzeri yöntemlerle Türkiye'nin kapısına da dayanabilirler."

Lübnanlı araştırmacı yazar Dr. Muhammed Nureddin'in Türkiye'nin Suriye'ye yönelik savaş senaryolarını ele aldığı yazısı, Ümit Yıldırım tarafından israhaber için tercüme edildi.